Untitled Document
 UROCZYSTOŚCI POGRZEBOWE ŚP. KSIĘDZA BISKUPA JÓZEFA GUCWY

Krótki życiorys biskupa seniora Józefa Gucwy *

W dniu 8 marca 2004 r. w Tarnowie zmarł biskup senior Józef Gucwa, długoletni biskup pomocniczy w Tarnowie. Uroczystości pogrzebowe rozpoczęły się we czwartek 11 marca o godz. 15.00 wprowadzeniem doczesnych szczątków śp. biskupa Józefa do Bazyliki Katedralnej w Tarnowie. Bezpośrednio po wprowadzeniu została odprawiona Msza św. żałobna pod przewodnictwem arcybiskupa Józefa Kowalczyka - Nuncjusza Apostolskiego w Polsce. Następnego dnia w piątek 12 marca br. o godz. 10.00 w katedrze tarnowskiej została odprawiona Msza św. żałobna pod przewodnictwem Biskupa Tarnowskiego Wiktora Skworca. Następnie ciało Zmarłego przewieziono do Kąclowej - rodzinnej miejscowości śp. biskupa Józefa, gdzie o godz. 16.00 została odprawiona Msza św. pogrzebowa. Po Mszy św. trumnę z ciałem złożono w grobie przy kościele parafialnym.

Biskup Józef Gucwa ur. 20 grudnia 1923 r. w Kąclowej, koło Grybowa, na Ziemi Sądeckiej, jako syn Kaspra Gucwy i Anny Kmak, rolników. Szkołę podstawową ukończył w Kąclowej. Następnie przez dwa lata uczęszczał do Gimnazjum im. Artura Grottgera w Grybowie, skąd przeniósł się do Gimnazjum i Liceum im. Kazimierza Brodzińskiego w Tarnowie, wstępując równocześnie do Małego Seminarium założonego przez arcybiskupa Leona Wałęgę. Egzamin dojrzałości złożył w tajnym nauczaniu w 1944 r. w Grybowie.

Podczas okupacji hitlerowskiej pracował jako robotnik w gospodarstwie rolnym ojca i w lasach, oraz krótko jako pracownik Gminy w Grybowie, skąd przekazywał organizacji blankiety tzw. Kennkart, dowodów osobistych do legitymacji Polaków szukanych przez Gestapo i w dokumentacji potajemnie zmniejszał wysokość kontyngentów, czyli obowiązkowych dostaw bydła dla okupanta. Równocześnie od maja 1940 roku działał w Związku Walki Zbrojnej, a następnie w Armii Krajowej w rejonie Grybowa. Ścigany przez Gestapo w sierpniu 1942 r. ukrywał się w terenie, był współorganizatorem oddziału partyzanckiego Armii Krajowej "Świerka" i "Kmicica" wchodzącego w skład I Pułku Strzelców Podhalańskich AK jako 8 Kampania. W jego szeregach walczył do końca II wojny światowej. W latach systemu totalitarnego był represjonowany. Wspomnienia wojenne opublikował w książce Z leśnych koszar do kapłaństwa.

W 1945 r. wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie i po zakończeniu studiów filozoficzno-teologicznych otrzymał święcenia kapłańskie z rąk biskupa Jana Stepy 20 czerwca 1948 r., w Katedrze w Tarnowie. Po święceniach przez 4 lata był wikariuszem w parafii Kol­buszowa. Równocześnie pogłębiał studia teologiczne uzyskując stopień magistra teologii na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. W latach 1952-1969 pracował w Nowym Sączu najpierw jako wikariusz w parafii św. Małgorzaty, a od 1953 r. jako katecheta szkół średnich i rektor kościoła św. Kazimierza (tzw. kościoła szkolnego). W czasach zmagań, przede wszystkim o dusze młodzieży, rozwinął w tym mieście prężny ośrodek duszpasterstwa młodzieży i duszpasterstwa inteligencji. Pełnił również obowiązki kuratora ds. Klasztoru SS. Klarysek w Starym Sączu, wizytując zarówno kościół jak i klasztor tego sanktuarium św. Kingi. W ciągu 18 lat posługi kapłańskiej i duszpasterskiej w Nowym Sączu wywarł swój wpływ na liczne roczniki młodzieży sądeckiej i wychował wielu przyszłych kapłanów, sióstr zakonnych, katolików świeckich.

Dnia 23 grudnia 1968 r. papież Paweł VI zamianował ks. Józefa biskupem pomocniczym w Kościele Tarnowskim. Sakrę biskupią przyjął w Bazylice Przemienienia Pańskiego w Nowym Sączu 26 stycznia 1969 r. z rąk bpa Jerzego Ablewicza.

Od 2 stycznia 1969 r. ks. bp Józef sprawował urząd wikariusza generalnego, pełnił posługę biskupią w diecezji, wizytował parafie, udzielał sakramentów św. zwłaszcza sakramentu bierzmowania, organizował liczne uroczystości diecezjalne.

W Kurii Diecezjalnej był przewodniczącym administracji ogólnej, w latach 1970-1990 prowadził referat wizytacyjny, sterował ruchem budow­nictwa sakralnego i kościelnego w diecezji i Radą Sztuki Kościelnej, przewodniczył Radzie ds. Ekonomicznych. Przez 31 lat posługiwania biskupiego opiekował się Wydziałem Duszpasterstwa Rodzin, organizując poradnie rodzinne, ruch oazowy rodzin, Studium Rodziny dla Świeckich, Dom Samotnej Matki i Stowarzyszenie Rodzin Katolickich. Opiekował się także duszpasterstwem charytatywnym i Caritas Diecezji Tarnowskiej.

W Kościele Polskim, w ramach Konferencji Episkopatu Polski pełnił funkcję zastępcy przewodniczącego Komisji Episkopatu ds. Misji przez 2 kadencje i przewodniczącego Podkomisji ds. Duszpasterstwa Kobiet w latach 1983-1988. Należał przez dwie kadencje do Komisji ds. Duszpasterstwa Ogólnego. Opublikował kilkadziesiąt artykułów, kazań i materiałów duszpasterskich.

Od 29.06.1997 r. do 24.01.1998 r. był administratorem Diecezji Tarnowskiej. Papież Jan Paweł II przychylił się do prośby ks. bpa Józefa Gucwy wniesionej zgodnie z prawem kanonicznym, podziękował Mu za ofiarną służbę biskupią dnia 11.12.1999 r. i zwolnił go z urzędu biskupa pomocniczego prosząc o dalszą służbę Kościołowi, bo jak pisze w liście do ludzi w podeszłym wieku: "Pięknie jest służyć do końca sprawom królestwa Bożego".

Za postawę w czasie okupacji i po wojnie, otrzymał bp Józef Srebrny i Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami, Krzyż Armii Krajowej, Krzyż Partyzancki, Odznakę Weterana Walki o Niepodległość, "Złoty Medal" za zasługi dla obronności Kraju, "Złoty Krzyż - Odznaka Kapelana Wojska Polskiego" i inne, oraz Dyplom Honorowego "Podhalańczyka" 2 Brygady Strzelców Podhalańskich.

Jako wyraz uznania Rada Miejska w Nowym Sączu, specjalną uchwałą nadała mu godność Honorowego Obywatela Miasta Nowego Sącza (24.01.1999). Otrzymał tę godność jako trzeci obywatel po marszałku Józefie Piłsudskim i marszałku Edwardzie Rydzu-Śmigłym.

Otrzymał też w roku 2000 Medal Zasłużony dla Miasta Tarnowa. W 2003 r. został odznaczony medalem "Bene merenti Sondecesis" (Zasłużony dla Ziemi Sądeckiej).

oprac. ks. Adam Nita
Untitled Document

kwiecień - czerwiec 2004

 Akta Konferencji Episkopatu Polski

Chrześcijańska odpowiedzialność za Ojczyznę,
Apel biskupów polskich o odpowiedzialność za przyszłość Polski i Europy w obliczu wstąpienia Polski do struktur Unii Europejskiej

Akta Biskupa Tarnowskiego
Z życia diecezji
Odznaczenia-jubileusze-zwolnienia-nominacje
Zmarli kapłani

Kapłani zmarli w 2003 roku

Uroczystości pogrzebowe śp. biskupa Józefa Gucwy
Opracowania
Warto przeczytać...

Ks. Andrzej Michalik, Czym jest katolicyzm?